सिन्धुपाल्चोकको भूगोल जति सुन्दर छ, यहाँको नियति उति नै संघर्षपूर्ण छ। कहिले भूकम्प, कहिले भोटेकोशी र मेलम्चीको बाढी, त कहिले उस्तै उस्तै अनुहार र उस्तै उस्तै आश्वासन। तर यसपटक सिन्धुपाल्चोक निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ को मतदाताको आँखामा एउटा फरक चमक छ। त्यो चमक कुनै जादुको होइन, वंशलाल तामाङले अघि सारेको ‘भिजन १०’ (Vision 10) को स्पष्ट मार्गचित्रको हो।
हामीले दशकौँसम्म “हुनेछ”, “गरिनेछ” र “बन्नेछ” भन्ने शब्दहरू सुन्यौं। तर वंशलाल तामाङको प्रतिज्ञा पत्रले शब्दको होइन, ‘जिम्मेवारी’ को भाषा बोल्छ। उहाँले भन्नुभएकाे छ— “म वाचा गर्दिनँ, म जिम्मेवारी लिन्छु।” यो वाक्यले मात्रै पनि राजनीतिमा व्याप्त ‘उत्तरदायित्व विहिनता’ लाई सिधै चुनौती दिएको छ। यसपटक प्रतिनिधीसभामा किन वंशलाल नै त? यसका तीनवटा मुख्य कारण छन् : अनुभवको जग : उहाँसँग स्थानीय सरकारको नेतृत्व गर्दाको ‘ग्राउण्ड रियालिटी’ थाहा छ। केन्द्रको बजेट कहाँ र कसरी ठोस ठाउँमा हाल्ने भन्ने उहाँसँग अनुभवको दस्ताबेज छ। कृषिमा क्रान्ति, नकि भाषण: हेलम्बुको स्याउ र पाँचपोखरीको अलैँचीलाई विदेशी बजारसम्म पुर्याउने र किसानको खल्तीमा सिधै पैसा भित्र्याउने उहाँको ‘अर्गानिक हब’ को योजना कुनै काल्पनिक कथा होइन, यो सिन्धुपाल्चोकको समृद्धिको आधार हो। शिक्षा र स्वास्थ्यमा ‘सुरक्षा कवच’: छोराछोरी पढाउन सहर धाउनुपर्ने र उपचारका लागि ऋण खोज्नुपर्ने बाध्यतालाई उहाँले ‘प्राविधिक क्याम्पस’ र ‘आपातकालीन स्वास्थ्य अक्षयकोष’ मार्फत सम्बोधन गर्नुभएकाे छ ।
बाढीले बगाएका सपनाहरूलाई फेरि मेलम्चीको किनारमा ठड्याउन सक्ने आँट वंशलालमा देखिन्छ। उहाँले जलवायु परिवर्तनको जोखिमलाई अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दा बनाएर सिन्धुपाल्चोकमा ठूला परियोजना भित्र्याउने जुन कुरा अघि सार्नुभएकाे छ, त्यो यस क्षेत्रका लागि अहिलेसम्मकै सबैभन्दा परिपक्व राजनीतिक सोच हो। भ्रष्टाचार र ढिलासुस्तीका विरुद्ध उहाँको ‘शून्य सहनशीलता’ को नीतिले आम जनतालाई एउटा आशा दिएको छ कि अब सरकारी कार्यालयमा जाँदा शिर निहुराउनु पर्ने छैन। त्यसैले मतदान केन्द्रमा जाँदै गर्दा एकपटक आफैलाई सोध्नुस, के म आफ्नै र आफ्ना छोराछोरीको भविष्य सुरक्षित गर्न चाहन्छु ? यदि जवाफ “हो” हो भने, यसपटकको विकल्प स्पष्ट छ। वंशलाल तामाङको ‘रुख’ चिन्हमा पर्ने प्रत्येक भोट सिन्धुपाल्चोकको विकासका लागि एउटा बलियो इँटा हुनेछ। यो चुनाव कुनै पार्टीको जित-हार मात्र होइन, यो सिन्धुपाल्चोकका बासिन्दाको ‘स्वाभिमान र समृद्धिको पुनरोदय’ हो। सिन्धुपाल्चोकले अब गफ होइन, काम खोजेको छ। र त्यो कामको सारथी — वंशलाल तामाङ नै हुनुहुन्छ।
वंशलाल तामाङको राजनीतिक यात्रा कुनै छोटो बाटो (Short-cut) बाट तय भएको होइन । यो ४३ वर्ष लामो अनवरत संघर्ष र अनुभवको प्रतिफल हो । वि.सं. २०३६ मा नेविसंघको इकाई अध्यक्षबाट सुरु भएको उहाँको यात्रा २०४६ मा नेविसंघ जिल्ला अध्यक्ष र २०६० मा नेपाली काँग्रेसको जिल्ला सचिवसम्म पुग्यो। उहाँसँग साविक जिल्ला विकास समितिको सदस्य र इन्द्रावती गाउँपालिकाको सफल अध्यक्षका रूपमा स्थानीय सरकार सञ्चालन गर्ने दुर्लभ अनुभव छ। यसले उहाँलाई बजेट कहाँ छ र त्यसलाई कसरी जनताको घरदैलोसम्म पुर्याउनुपर्छ भन्ने स्पष्ट ज्ञान दिएको छ। नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघको संस्थापक केन्द्रीय सदस्यका रूपमा उहाँले समावेशी समाज निर्माणमा पुर्याएको योगदान अतुलनीय छ । वंशलाल केवल एक राजनीतिक कार्यकर्ता मात्र नभई एक अब्बल ‘प्रशासकीय सुधारक’ पनि हुनुहुन्छ। राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका बौद्धिक व्यक्तित्व पनि हुनुहुन्छ । सरकारी सेवा प्रवाहलाई सरल, छिटो र प्रविधिमैत्री (डिजिटल) बनाएर जनताले घरमै बसेर सेवा पाउने वातावरण निर्माण गर्ने उहाँको प्राथमिकता छ। उहाँले भ्रष्टाचार र बेथितिका विरुद्ध कठोर नीति अपनाउने र “निमुखालाई ऐन, ठूलालाई चैन” हुने अवस्थाको अन्त्य गर्ने प्रतिज्ञा गर्नुभएकाे छ । कानुनको नजरमा सबैलाई समान देख्ने र प्रशासनलाई पारदर्शी बनाउने उहाँको योजनाले सिन्धुपाल्चोकमा सुशासनको नयाँ युग सुरु गर्ने संकेत गरेकाे छ ।
तपाईंको एउटा ‘छाप’ ले के गर्छ?
मतदान केन्द्रमा जाँदै गर्दा, मतदाताले केवल एउटा उम्मेदवारलाई भोट हालिरहेका हुँदैनन्; उनीहरूले आफ्ना छोराछोरीको भविष्य, आफ्नै उपचारको ग्यारेन्टी र आफ्नै उत्पादनको बजार मूल्यका लागि फैसला गरिरहेका हुन्छन्।
वंशलाल तामाङको ‘रुख’ चिन्हमा पर्ने प्रत्येक भोट सिन्धुपाल्चोक-२ को विकासका लागि एउटा बलियो जग हुनेछ। यो चुनाव केवल व्यक्ति जिताउने माध्यम होइन, यो त सिन्धुपाल्चोकका बासिन्दाको ‘स्वाभिमान र समृद्धिको पुनरोदय’ हो। ४३ वर्षको निष्कलंक राजनीतिक यात्रा र सफल प्रशासकीय क्षमताका धनी वंशलाल तामाङ नै आजको सिन्धुपाल्चोकको वास्तविक आवश्यकता हाे।
